تبلیغات
بهداشت محیط زیست - پوكی استخوان
زمین پاک و سالم=زندگی سالم
تغذیه مناسب از دوران كودكی، داشتن فعالیت فیزیكی و پرهیز از مصرف سیگار مهم‌ترین عوامل پیشگیری از پوكی استخوان است
صدای استخوان‌هایتان را بشنوید
فردا روز جهانی پوكی استخوان (بیستم اكتبر مصادف با بیست و هشتم مهر) است. شاید بسیاری ندانند كه به پوكی استخوان، عنوان بیماری خاموش اطلاق می‌شود، چرا كه این بیماری تا وقتی كه شكستگی در استخوان اتفاق نیفتاده باشد، درد و شكایت جدی ایجاد نمی‌كند و نمی‌توان به وجود آن پی برد. اهمیت پیشگیری و درمان این بیماری با توجه به پیرشدن جمعیت كشورمان بیشتر نیز می‌شود، چراكه پوكی استخوان از مهم‌ترین بیماری‌های دوران سالمندی محسوب می‌شود.

دكتر سیداحمد رئیس‌السادات، عضو هیات علمی بیمارستان مدرس و دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی و دبیر انجمن طب فیزیكی و توانبخشی ایران در گفت‌وگو با جام‌جم می‌گوید: تغذیه مناسب در دوران كودكی، نوجوانی و جوانی و نیز دوران بارداری و شیردهی، در كنار فعالیت فیزیكی مناسب و پرهیز از عادات غلط مانند مصرف سیگار و الكل از مهم‌ترین عوامل پیشگیری‌كننده از كاهش تراكم‌استخوان به شمار می‌رود.

قصه پوكی استخوان از دل سالمندی

در ایران براساس سرشماری سال 1390، 2‌/‌8 درصد (4‌/‌5 میلیون نفر) از جمعیت كشور را سالمندان تشكیل می‌دهند و با در نظر گرفتن افزایش طول عمر و امید به زندگی تخمین‌زده می‌شود كه این جمعیت در سال 1399 به بیش از ده میلیون نفر برسد.

شیوع بیماری‌های قلبی ـ عروقی، عصبی، اسكلتی، عضلانی و نیز كاهش توانایی سیستم ایمنی و توانایی‌های بدن جهت تطابق با ضعف‌های موجود و نیز مصرف داروهای متنوع و احتمال عوارض و تداخل آنها از مهم‌ترین مشكلاتی است كه سالمندان با آن دست به گریبان هستند.

شاید بتوان پوكی استخوان را یكی از اصلی‌ترین بیماری‌های سالمندی برشمرد. پوكی استخوان شایع‌ترین بیماری متابولیك استخوان است. در این بیماری تراكم‌استخوان‌ها كاهش می‌یابد و استخوان‌ها متخلخل‌تر شده و خطر و احتمال شكستگی در آنها افزایش می‌یابد.

جالب است بدانید كه در ایران حدود 5‌/‌4 درصد آقایان و 8 درصد خانم‌ها به پوكی استخوان و بیش از 35 درصد آنها به درجات خفیف‌تری از كاهش تراكم‌استخوان (استئوپنی) مبتلا هستند.

با افزایش سن، استئوپروز به طور چشمگیری افزایش می‌یابد، به طوری كه بیش از 10 درصد مردان و 20 درصد زنان بالای 50 سال دچار پوكی استخوان هستند و این سبب می‌شود كه بیش از دو میلیون نفر از جمعیت كشورمان در معرض شكستگی‌های ناشی از پوكی استخوان باشند.

چرا استخوان‌ها پوك می‌شود؟

دكتر رئیس‌السادات، پوكی استخوان را به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم می‌كند و می‌گوید: پوكی استخوان اولیه با افزایش سن، یائسگی و عادات مربوط به شیوه زندگی مانند سیگار، الكل، رژیم غذایی غلط و فعالیت فیزیكی ناكافی ایجاد می‌شود. پوكی استخوان ثانویه نیز در اثر بیماری‌های مختلف (دیابت، پركاری تیروئید و پاراتیروئید، كاهش هورمون‌های رشد و برخی سرطان‌ها) یا استفاده از دارو از جمله داروهای استروئیدی (كورتن) و ضدتشنجی و داروهای مورد استفاده در درمان بیمارهای تیروئیدی ایجاد می‌شود.

وی با تاكید بر این‌كه از كودكی تا حدود سی تا سی و پنج سالگی فرصت داریم تا ذخیره استخوانی خود را برای مقابله با پوكی استخوان تقویت كنیم، اضافه می‌كند: این مسأله به این معناست كه تراكم‌استخوان در انسان بعد از جهش رشد در دوران بلوغ مرتبا افزایش می‌یابد و در اواخر دهه سوم و اوایل دهه چهارم عمر به حداكثر میزان خود می‌رسد. بعد از آن تراكم‌استخوان‌ها مرتبا با افزایش سن رو به كاهش می‌گذارد و این كاهش تا پایان عمر ادامه می‌یابد.

اثر هورمون‌های جنسی بر فرآیند استخوان‌سازی و بروز پدیده یائسگی (منوپاز) سبب می‌شود روند كاهش تراكم در خانم‌ها سرعت بیشتری نسبت به مردان داشته باشد. هرچند در مردان مسن نیز كاهش تدریجی هورمون‌های مردانه باعث ایجاد حالتی شبیه به یائسگی در آقایان می‌شود.

به پوكی استخوان نه بگویید

دكتر رئیس‌السادات‌ در این ارتباط می‌گوید: مصرف فرآورده‌های لبنی (شیر، ماست، كشك و دوغ كم‌نمك)، سبزیجات، حبوبات و میوه‌های تازه، استفاده متعادل از مواد غذایی پروتئینی مانند ماهی و تخم‌مرغ و پرهیز از استفاده بی‌رویه از نوشابه‌های گازدار و قهوه از جمله توصیه‌های غذایی مناسب در پیشگیری از پوكی استخوان است.

استفاده صحیح و بجا از مكمل‌ها و ویتامین‌ها از جمله كلسیم و ویتامین D گرچه می‌تواند نقش مفیدی داشته باشد، اما به هیچ‌وجه به عنوان جایگزین تغذیه طبیعی و فعالیت فیزیكی نیست.

ورزش‌درمانی، موثر در درمان پوكی استخوان

به گفته دكتر رئیس‌‌السادات شكستگی لگـن از مهم‌ترین و خطرناك‌ترین عوارض ناشی از پوكی استخوان به شمار می‌رود، به طوری كه گذشته از صرف هزینه‌های گزاف برای درمان این بیماران احتمال مرگ و میر آنها طی سال اول بیش از 15 درصد است.

در مورد شكستگی ساعد مداخلات ارتوپدی و جراحی مورد نیاز است؛ اما در شكستگی مهره‌ها، درمان‌های نگه‌دارنده و غیرجراحی نقش پررنگ‌تری دارد.

این متخصص طب فیزیكی با تاكید بر این‌كه ورزش‌های مفید در پیشگیری و درمان كاهش تراكم‌استخوان برحسب شدت و كاهش تراكم‌استخوان، ویژگی‌های فردی و جسمی، وجود بیماری‌های زمینه‌ای و علاقه افراد متفاوت است، اضافه می‌كند: به طور كلی ورزش‌های تحمل‌كننده وزن، ورزش‌های تعادلی و ورزش‌های راست‌كننده عضلات ستون فقرات پشتی از بهترین ورزش‌های رایج در مبتلایان به پوكی استخوان به شمار می‌رود.

دبیر انجمن طب فیزیكی و توانبخشی تاكید می‌كند: ورزش‌های آبی و شنا گرچه در افزایش تراكم مفید نیست، به دلیل اثرات مفید قلبی و عروقی و نیز سودمندی‌شان در ایجاد تناسب اندام از جمله ورزش‌های مورد توصیه به حساب می‌آید. پیاده‌روی به‌خصوص در سطوح غیرشیب‌دار ساده‌ترین و مفید‌ترین ورزش در مبتلایان به پوكی استخوان به شمار می‌رود.

نیازی به ورزش‌های پر برخورد نیست

فراموش نكنید كه انجام ورزش‌های رزمی و ورزش‌های پر برخورد مانند فوتبال و همچنین دویدن‌های سریع در سالمندان مبتلا به پوكی استخوان توصیه نمی‌شود. این ورزش‌ها ممكن است به زمین‌خوردن و شكستگی‌های ناشی از آن منجر شود.

همچنین ورزش تای‌چی كه ریشه در ورزش‌های رزمی سنتی چینی دارد به عنوان ورزش مفید در سالمندان شناخته شده است. این ورزش علاوه بر افزایش تراكم‌استخوان اثرات مفیدی در بهبود تعادل و پیشگیری از خطر زمین‌خوردن در آنها دارد. تاثیرات مفید روحی و روانی از دیگر تاثیرات مفید این ورزش است.

نگذارید كه دچار قوز شوید

دكتر رئیس‌‌السادات با تاكید بر این‌كه پوكی استخوان باعث شكستگی ستون مهره می‌شود، می‌گوید: كاهش تراكم مهره‌ها و تغییر شكل آنها می‌تواند سبب افزایش خمیدگی ( قوز) پشتی شود.

همچنین كشیدگی عضلات و ضعف آنها می‌تواند خود باعث تشدید قوز پشت شود. مجموعه عوامل ذكر شده سبب كاهش تعادل مبتلایان و در نهایت افزایش خطر سقوط (زمین‌خوردن) در آنها می‌شود. بر این اساس ورزش‌های تقویتی عضلات راست‌كننده ستون فقرات پشتی ضمن كمك به كاهش خمیدگی پشت می‌تواند سبب بهبود تعادل و كاهش خطر زمین‌خوردن شود.

وی تاكید می‌كند: نكته بسیار مهم در مبتلایان به پوكی استخوان این است كه انجام ورزش‌هایی كه در آن بیمار كمر و پشت خود را خم می‌كند نه‌تنها مفید نیست، بلكه سبب افزایش شكستگی در ستون فقرات می‌شود. استفاده از قوزبندهایی كه دارای وزنه‌ای نیم تا یك كیلوگرمی كه به راست ماندن ستون فقرات كمك می‌كند نیز توصیه می‌شود.

همچنین اصلاح محیط زندگی و معابر و پیشگیری از زمین خوردن از مهم‌ترین فعالیت‌هایی است كه سبب بهبود كیفیت زندگی در مبتلایان به پوكی استخوان می‌شود.

  -------------- ----------- -----------
صفحات
نویسندگان
برچسب ها
نظر سنجی
آیابرای نویسندگی و طراحی وتشکیل انجمن می توانید دست دوستی داده و با ماهمکاری کنید؟



دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
 ------------------------------------------

برای نمایش تصاویر گالری كلیك كنید


دریافت كد گالری عكس در وب

-------------------- -------------- --- تماس با ما ------------------------ ---------------------------
 ------------------------
weblogbartar.ir
weblogbartar.ir
------------------ -------------------------




------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
------------------------------------
-------------------------------- ------------------------------- -----------------------------

بهداشت محیط زیست

-----------------------------

بهداشت محیط زیست

------------------------------ --------------------------------
--------------------------
--------------------------------- تماس با ما ------------------------