تبلیغات
بهداشت محیط زیست - التهاب مفاصل
زمین پاک و سالم=زندگی سالم
استئوآرتریت یا آرتروز، بیماری بسیار شایعی است كه بیشترین تاثیر را روی مفاصل می‌گذارد و از این‌رو گفته می‌شود، این بیماری بیش از هر قسمتی مفاصل بدن را درگیر می‌كند، اما از آنجا كه مفصل، محل اتصال دو استخوان مجزاست، نقش مهمی در حركت و انعطاف‌پذیری بدن ایفا می‌كند.

تقریبا هیچ یك از مفاصل بدن را نمی‌توان یافت كه در برابر ابتلا به این بیماری مقاوم باشد، اما بروز این بیماری در دست ها، زانوها، مفصل ران، گردن و قسمت‌های پایینی كمر به‌مراتب بیشتر است.

این بیماری تحت عنوان بیماری ساییدگی مفاصل نیز شناخته می‌شود، چراكه بر اثر این بیماری عملكرد غضروف‌های مفصلی در نتیجه سال‌ها فرسودگی و ساییدگی دچار اختلال خواهد شد. مفاصل متحرك ساختار پیچیده‌تری دارد و از بخش‌های متعددی تشكیل شده‌ است.

با در نظرگرفتن عوارض ونشانه‌های بیماری آرتروز به این نتیجه می‌رسیم كه غضروف، مهم‌ترین بخش تشكیل‌دهنده مفاصل بدن است.

غضروف پوشش نرمی است كه در انتهای استخوان‌ها یافت می‌شود و عمدتا از آب تشكیل شده است. علاوه بر این، در ساختار غضروف‌ها كلاژن نیز یافت می‌شود.

كلاژن ماده اصلی تشكیل دهنده اعضا و اندام‌های مختلف بدن از جمله پوست است كه از الیاف پروتئینی تشكیل شده است.

پوشش مفصلی، مایع مفصلی، رباط‌ها، تاندون‌ها و همچنین عضلات، از دیگر قسمت‌های تشكیل‌دهنده مفاصل بدن است كه در عملكرد آنها نقش مهمی ایفا می‌كند.

پوشش مفصلی همه اجزای تشكیل‌دهنده مفاصل را داخل یك غشای محافظ قرار می‌دهد. مایع مفصلی نقش مهمی در روان‌سازی و تسهیل حركت غضروف‌ها ایفا می‌كند.

اگر مفصل‌ها به هر علتی آسیب دیده باشد، غضروف ضعیف می‌شود و میزان مایع مفصلی افزایش می‌یابد.

اگر مفصل بافت غضروفی‌اش را از دست بدهد، استخوان‌ها به هم ساییده می‌شود. در نهایت این تغییرات به درد و التهاب منجر می‌شود و محدودیت‌های حركتی برای فرد ایجاد می‌كند.

به همین علت، مبتلایان این بیماری در صورت پیشرفت بیماری بویژه در مفاصل متحرك بدن با محدودیت‌ شدید، در انجام امور روزمره مواجه می‌شوند تا جایی كه ممكن است حتی دیگر قادر به انجام هیچ‌كاری نباشند.

آرتروز (استئوآرتریت) زانو یك بیماری مزمن بسیار شایع است كه می‌تواند عوارض ثانویه جدی بر سلامت افراد داشته و باعث اختلال عملكرد و محدودیت فعالیت در سالمندان شود و نهایتا هزینه‌های قابل توجهی بر سیستم بهداشت و درمان جامعه تحمیل كند.

با توجه به این‌كه تاكنون درمان قطعی و دائمی برای آرتروز زانو شناخته نشده، روز به روز بر تنوع درمان‌های موقت و نگهدارنده كه درد بیمار را كاهش دهد و عملكرد مفاصل و كیفیت زندگی را بهبود بخشد، افزوده می‌شود.

مطالعات گسترده درباره درمان‌های متعدد فیزیكی و دارویی تنها اثرات قطعی كاهش وزن و ورزش درمانی را تائید كرده و تاكنون اثرات هیچ كدام از درمان‌های دارویی تسكینی، تزریقات داخل مفصلی كورتون و هیالورونیك اسید (موسوم به آمپول‌های تاج‌خروس یا ژله‌ای) به عنوان عوامل پیشگیری‌كننده یا درمان‌كننده دراز مدت قطعی آرتروز تایید نشده است.

در چند سال اخیر، استفاده از درمان‌های موسوم به تزریقات سرم غنی از پلاكت PRP (Platelet Rich Plasma) گسترش یافته است.

اگرچه تبلیغات وسیع و غیرواقعی در خصوص اثرات اغراق‌آمیز این روش جدید باعث شده معرفی این رویكرد درمانی در مجامع علمی و رسانه‌ها با چالش‌هایی همراه باشد.

نكته مهم این است كه با توجه به شواهد علمی موجود، استفاده از این روش در جایگاه مناسب و شرایط استاندارد علمی و به شرطی كه توسط متخصصان امر و به دور از منفعت‌طلبی صورت گیرد، می‌تواند اثرات مفید درمانی امیدواركننده‌ای را در برخی بیماری‌ها از جمله بیماری‌های سیستم اسكلتی عضلانی در بر داشته باشد.

استفاده از پلاسمای غنی از پلاكت بر این پایه استوار است كه پلاكت‌ها كه از سلول‌های موجود در خون انسان هستند، دارای دانه‌هایی (گرانول‌هایی) هستند كه مواد موجود در آنها از جمله فاكتورهای رشد مختلف می‌تواند در روند ترمیم بافت‌ها و تسریع التیام نسوج موثر باشد.

در پلاسمای غنی از پلاكت، غلظت پلاكت‌های پلاسمایی كه از خون خود فرد (اتولوگ) تهیه شده است، حدود یك میلیون در میكرولیتر یعنی به طور متوسط پنج برابر غلظت پلاكت در خون طبیعی است.

PRP درمانی معمولا خط اول درمان بیماری‌های تاندونی و آرتروزی نیست، ضمن این‌كه سایر درمان‌های فیزیكی و توانبخشی باید بعد از درمان با PRP ادامه یابد

پزشكان امیدوارند، این افزایش غلظت بتواند با افزایش غلظت فاكتورهای رشد و احتمالا كاهش عواملی كه جلوی تكثیر و بازسازی سلول‌های عضروفی را می‌گیرند، سبب بهبود ترمیم بافت‌ها و از جمله بهبود آرتروز بیماران شود.

برخی مطالعات اولیه آزمایشگاهی و مطالعه بر روی حیوانات، قابلیت‌ فاكتورهای رشد موجود در پلاكت‌ها را در تكثیر سلول‌ها، غضروف‌سازی و ترمیم بافت‌های آرتروزی نشان داده، اما هنوز شواهد كافی و دقیق درباره اثرات پیشگیری‌كننده یا درمانی دراز مدت پلاسمای غنی از پلاكت در آرتروز انسان وجود ندارد.

البته مطالعات بالینی انجام شده طی سه‌چهار سال اخیر، اثرات مثبت تزریق پلاسمای غنی از پلاكت را در كاهش درد و خشكی مفصلی، بهبود عملكرد و افزایش كیفیت زندگی در مبتلایان آرتروز را اثبات كرده‌اند. ضمن این‌كه مطالعات مذكور تاكنون عوارض جانبی قابل توجهی را نشان نداده‌اند.

در ایران نیز از حدود دو سال پیش درمان با PRP رو به فزونی گذاشته است. در این مدت اگرچه مواردی از سواستفاده و عوارض ناشی از كاربرد این روش توسط افراد غیرمتخصص و در مراكز غیرمجاز و شرایط غیراستاندارد و از جمله استفاده از كیت‌های تقلبی و نامعتبر و بخصوص در موارد تبلیغاتی كه جنبه زیبایی داشته‌اند، گزارش شده، اما نتایج تحقیقات مراكز دانشگاهی از جمله گروه طب فیزیكی و توانبخشی و روماتولوژی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی ـ كه در بیمارستان‌های شهید مدرس (سعادت‌آباد) و شهدای تجریش انجام گرفته است ـ اثرات مثبت PRP را در مبتلایان آرتروز خفیف تا متوسط تایید كرده است.

آیا PRP غضروف مفصلی را بازسازی می‌كند یا پیشرفت آرتروز را به تاخیر می‌اندازد؟ تشخیص اثرات درازمدت درمان با پلاسمای غنی از پلاكت، بهترین و مناسب‌ترین غلظت پلاكتی موثر، فاصله زمانی تزریقات و تكرار مناسب این درمان در طول سال نیاز به تحقیقات بیشتر و گذر زمان دارد اما در این میان ذكر چند نكته ضروری به نظر می‌رسد:

PRP درمانی معمولا خط اول درمان بیماری‌های تاندونی و آرتروزی نیست، ضمن این‌كه سایر درمان‌های فیزیكی و توانبخشی از جمله ورزش درمانی صحیح و اصلاح الگوی مناسب زندگی باید در پی درمان با PRP ادامه یابد.

2ـ در حال حاضر این روش به‌عنوان یك درمان غیر قطعی كه اثرات آن دست‌كم تا بیش از شش ماه موثر است، شناخته می‌شود و اگر چه مطالعات اولیه نشانگر برتری نسبی این روش بر درمان‌های موسوم به آمپول‌های ژله‌ای است و عوارض استروئیدهای تزریقی را ندارد، اما باید در موارد استفاده از آن به‌عوامل دیگری ازجمله هزینه اثر بخشی آن توجه شود.

3ـ نكته مهم دیگر این‌كه پلاسمای غنی از پلاكت جایگزین درمان‌های جراحی ارتوپدی از جمله تعویض مفصل در مبتلایان آرتروز شدید نیست.

4ـ سالمندان بیش از 75 سال، مبتلایان دیابت، بیماران دارای بیماری‌های نقص سیستم ایمنی و سرطان، بیماران دچار كم‌خونی شدید یا اختلالات انعقادی و پلاكتی و بیمارانی كه به دلیل سایر امراض مجبور به استفاده از داروهای ضدانعقاد هستند، گزینه‌‌های مناسبی برای درمان با PRP نخواهند بود.

به طور متوسط هزینه سه تزریق آمپول‌های ژله‌ای مجموعا حدودا 200 هزار تومان است.

هزینه دو جلسه PRP در مراكز دولتی و دانشگاهی از 200 تا 500 هزار تومان و در مراكز خصوصی از 400 هزار تومان تا یك و نیم میلیون تومان متفاوت است.

در این خصوص، آنچه بیش از همه بر این تنوع و كثرت قیمت‌ها دامن می‌زند، یكی نبود امكان نظارت دقیق مراجع مسوول است كه با توجه به پراكندگی و وسعت ارائه این خدمات آن هم در مراكز بدون پروانه كار، بسیار دشوار و نشدنی به نظر می‌رسد و دوم، ناآگاهی مردم نسبت به این مقوله است كه چه كسانی و آن هم در چه مراكزی، مجازند این روش‌ها را به كار گیرند.

در حوزه بیماری‌های اسكلتی عضلانی، بیشترین افرادی كه قابلیت انتخاب صحیح و انجام درمان با این روش را دارند، پزشكان متخصص دوره دیده در رشته‌های طب فیزیكی و توانبخشی، روماتولوژی، طب ورزشی و ارتوپدی هستند.

با توجه به این‌كه درمان با PRP هنوز  به عنوان درمان استاندارد معمول شناخته شده نیست، توصیه می‌شود بیماران در صورت تمایل به استفاده از این روش، حتما به مراكز ذی‌صلاح دانشگاهی مراجعه كنند.

پیش از استفاده از روش PRP بیمار باید به طور كامل توسط پزشك ویزیت شود و شرح‌حال، سوابق بیماری، وضعیت داروهای مورد مصرف و درمان‌های اخیر مورد بررسی قرار گیرد، ضمنا طی این بررسی‌ها علاوه بر اخذ شرح‌حال و معاینه سیستم اسكلتی عضلانی ممكن است انجام آزمایش‌های كلی و تصویربرداری ضروری باشد.

یك هفته قبل از درمان و طی چند هفته پس از درمان با PRP باید از مصرف داروهایی كه فعالیت‌های پلاكت‌ها را مختل می‌كنند؛ از جمله كورتون و داروهای ضدالتهابی غیركورتونی (شامل آسپرین، بروفن، ناپروكسن، دیكلوفناك، پیروكسیكام، ژلوفن و...) اجتناب شود، اما استفاده از داروهای ضددرد موضعی و استامینوفن خوراكی ممنوعیتی ندارد.

تزریق PRP در آرتروز زانو معمولا دو تا سه تزریق به فاصله دو هفته تا یك ماه است، اما برخلاف تزریقات كورتون داخل مفصلی، تعداد دفعات استفاده از PRP محدودیتی ندارد.

برحسب نوع تكنیك و كیت آزمایشگاهی كه جهت تهیه پلاسمای غنی از پلاكت استفاده می‌شود، 20 تا50 سی سی از خون بیمار گرفته می‌شود سپس طی مراحل سانتریفوژ سه تا شش سی سی پلاسمای غنی از پلاكت ـ كه غلظت پلاكت در آن چهار تا شش برابر خون فرد است ـ به‌دست می‌آید.

به طور معمول برای درمان آرتروز زانو پنج سی‌سی و برای درمان آرنج تنیس بازان سه سی‌سی از محصول بدست آمده به بیمار تزریق می‌شود.

انجام این تزریقات معمولا دردناك است اما برای این‌كه تزریق ماده بی‌حسی از اثرات درمانی این روش درمانی می‌كاهد، سعی می‌شود تزریقات بدون افزودن ماده بی‌حسی و ضددرد انجام شود.

بیمار باید تا یك روز بعد از تزریق، از فعالیت فیزیكی و فشار روی ناحیه تزریق خودداری كرده و استراحت كند.

افزایش درد (بخصوص طی دوسه روز اول پس از تزریق)، احساس سنگینی و اندكی تورم و گرمی در ناحیه تزریق، از واكنش‌های طبیعی است كه ممكن است به دنبال درمان PRP ایجاد شود، اما این واكنش‌ها معمولا شدید نیست و اكثرا طی یكی‌دو هفته از بین می‌رود.

برای كاهش این عوارض می‌توان از كیسه آب و یخ  (به مدت 10 دقیقه، سه بار در روز) و قرص استامینوفن و گاه استامینوفن همراه با كدئین (تا چهار بار در روز) استفاده كرد.

ورزش درمانی و برنامه‌های توانبخشی معمولا از یك هفته پس از PRP شروع می‌شود. از تزریق پلاسمای غنی از پلاكت در درمان آرنج تنیس‌بازان، التهاب بورس‌ها و تاندون‌ها، فاشئیت كف پا (كه عوام به آن خار پاشنه می‌گویند) نیز استفاده می‌شود.(جام جم - ضمیمه سیب)

  -------------- ----------- -----------
صفحات
نویسندگان
برچسب ها
نظر سنجی
آیابرای نویسندگی و طراحی وتشکیل انجمن می توانید دست دوستی داده و با ماهمکاری کنید؟



دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
 ------------------------------------------

برای نمایش تصاویر گالری كلیك كنید


دریافت كد گالری عكس در وب

-------------------- -------------- --- تماس با ما ------------------------ ---------------------------
 ------------------------
weblogbartar.ir
weblogbartar.ir
------------------ -------------------------




------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
------------------------------------
-------------------------------- ------------------------------- -----------------------------

بهداشت محیط زیست

-----------------------------

بهداشت محیط زیست

------------------------------ --------------------------------
--------------------------
--------------------------------- تماس با ما ------------------------