تبلیغات
بهداشت محیط زیست - حجامت و اثرات درمانی آن از منظر معصومین (ع) و طب جاری
زمین پاک و سالم=زندگی سالم
 

هوالشافی

"  "

تهیه و تدوین از : مجید – خلیلی

دانشجوی دکترای تخصصی   ( PhD ) تاریخ طب

حجامت (Cupping)

        حجامت اصطلاحا" به روشی ازخونگیری اطلاق می شود كه جهت درمان بعضی ازبیماریها بكار می رود و دارای سابقه تاریخی هفت هزارساله می باشد و به عنوان یك سنت الهی درروایات وسیره پیامبران وائمه اطهار(ع) مطرح گردیده وجزءاحكام امضائی اسلام است. درمنابع طب اسلام وطب سنتی حجامت به عنوان یكی ازاركان مهم درمان ذكرگردیده است وبیماری های گوناگون رادرمان می كند و به صورت اختصاصی درمنابع طب اسلامی به شكل پیشگیرانه درمان همه بیماریها شمرده شده است و درمورد بیماریهای خاص درمان تمامی بیماریهای ناشی ازغلبه خون گفته شده است . بوعلی سینا اعتقاد دارد صفرا و سودا نیز ازطریق حجامت قابل دفع است .

جایگاه حجامت در طبّ سنتی و اسلامی


          تمامی ‌بزرگان طبّ سنتی ایران از حجامت به عنوان یكی  از اركان مهم  درمانی ذكــر كرده ‌اند . محــــمد زكریای رازی در كتاب "الحاوی" ، شیخ الرئیس ابوعلی سینا در كتاب " قانون در طب "، سید اسمـاعیل جرجانی در كتاب " ذخیره خوارزمشاهی" و عقیلی خراسانی در كتاب " خلاصه‌الحكمه فی مجـــمع الجوامع"  به شـیــــــوه گسترده ‌ای پیرامون حجامت و كاربرد آن در درمان صحبت كرده ‌اند و از حجامت برای درمان بیـــــــــماری‌های فراگیر و مهمی ‌مانند سكته قلبی ، مالیخولیا، سردرد های میگرنی و بخشی از بیماری‌های پوستی بهره می‌گرفته‌اند.                                                      در طبّ اسلامی ‌و منابع مذهبی نیز توصیه‌های فراوانی به‌ انجام حجامت شده ‌است.
          رسول اكرم (صلی االله علیه و آله و سلم ) و ائمه‌اطهارعلیهم السلام خود حجامت می‌كرده ‌اند و روش انجام آن را بیان فرموده‌اند و ویژگی‌‌های درمانی آن را برشمرده ‌اند. در این زمینه بیش از پانصد روایت مطرح است كه در كتاب «حجامت از دیدگاه ‌اسلام» جمع آوری شده‌ است.
        یكی از مهمترین روایاتی كه در زمینه حجامت در منابع معتبر روایی ذكر شده و در ذیــــل آیه یک ســــوره‌ مباركه اسری در تفسیر المیزان و برخی از تفاسیر دیگر آمده ‌است، حدیث زیر می‌باشد:

 

حضرت رسول اكرم(صلی االله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:


"در شب معراج ، وقتی كه به آسمان هفتم صعود كردم ، بر هیچ ملكی از ملائك گذر نكردم مگر اینكه گفتند یا محمد حجامت كن و امتت را به حجامت كردن امر بفرما." ( 11 )

 

         با یك چنین نگاه  وسیع و عمـــیق و روش درمانی همه سونگـر است كه  " علــــم طـــب در كنــــــــار علم دیـــــن " قرار می گیرد كه ( العلم علمان علم الابدان و علم الادیان) و می داند كه خداوند اول طبیب است و آنگاه پیامبران و خاتم شان رسول گرامی اسلام (ص) منتظر نمی ماند كه جامعه بیمار شود و دســت نیاز به ســـوی او دراز كنـــد ، قبل از بروز بیماری اقدام به پیشگیری دردهای جامعه می كند. با تعلیم خداوندی انسان را می شناسد و كلیه عوامل حاكـــم و مؤثـــر بر او را می دانــد. لذا برخی از دستــــوراتش از جمله توصیه های طبی برای همه انسانها و همه زمانهاست. بعضی از دستوراتــش برای سنی خاص یا جنس خاص یا فرد خاص یا فصــــل خاص صادر می شود.

 

          تمامی بزرگان طب سنتی ایران ازحجامت به عنوان یكی از اركان مهم درمانی ذكر كرده اند . محمد زكریای رازی در كتاب الحاوی ، شیخ الرئیس ابوعلی سینا در كتاب  قانون در طب ، سید اسماعیل جرجانی دركتاب ذخیره خوارزمشاهی ، عقیلی خراسانی دركتاب خلاصه الحكمه فی مجمع الجوامع و بسیاری دیگر از مشاهیر پزشکی طب سنتی و اسلامی به شیوه گسترده ای پیرامون حجامت و كاربرد آن دردرمان امراض صحبت كرده اند و از حجامت برای درمان بیماریهای فراگیر و مهمی مانند " سكته قلبی ، مالیخولیا ، سردردهای میگرنی و بخشی از بیمایهای پوستی " بهره می گرفته اند . در طب اسلامی و منابع مذهبی نیز توصیه های فراوانی به انجام حجامت شده است. رسول اكرم (ص) و ائمه اطهار(ع) خود حجامت می كرده اند و روش انجام آن را بیان فرموده اند وویژگیهای درمانی آن را برشمرده اند.

پیامبرخدا (ص): اگر خون درونتان به جوش می آید ، حجامت كنید ، چرا كه خون ، گاه ممكن است دردرون شخص ، طغیان كند و وی را بكشد .(1)

پیامبر خدا (ص) فرموده : درد، سه چیز است و درمان نیز سه چیز . اما درد ، عبارت است از : خون ، تلخه و بلغم . درمان خون ، حجامت است ، درمان بلغم ، حمام است ، و داروی تلخه نیز راه رفتن .(1) .

امام حسن عسكری (ع)فرموده : پس از انجام حجامت ، انار بخور ، اناری شیرین ؛ چرا كه خون را فرو می نشاند و خون را فرو می نشاند و خون را در درون ، تصفیه می كند(1) .

امام صادق ( ع ) فرموده : بهترین چیزی که با آن به مداوا می پردازید ، حجامت کردن ، دوا را بر بینی ریختن ، حمام نمودن و حقنه کردن ( وارد کردن داروی مایع از طریق رکتوم ) است .

پیامبر ( ص ) فرموده : هر وقت خون یکی از شماها به جوش آمد ، حجامت کند ، که او را نمی کشد . سپس فرمود : کسی از اهل بیت خودم را نمی بینم که در آن اشکالی ببیند .

حضرت علی (ع) فرموده : همانا حجامت بدن را سالم و عقل را استوار می نماید. (2)

پیامبر خدا (ص) فرموده : اگر در چیزی شفا باشد ، در تیغ حجام و در خوردن عسل است . ( 2)

امام رضا ( ع ) فرموده : باید حجامت کردن بعد از خوردن غذا صورت گیرد ، چونکه وقتی انسان سیر شد ، سپس حجامت کرد ، خون جمع شده و بیماری خارج می گردد و اگر با شکم گرسنه کسی حجامت کند ، خون خارج می شود ولی بیماری ( در بدن ) باقی می ماند. (2)

امام صادق (ع ) فرموده : حجامت کردن در سر موجب شفاء و بهبودی هفت بیماری است : جنون ، خوره ( جذام ) ، پیسی ( کک و سفیدی در بدن )، خواب آلودگی ، درد دندان ، ضعف بینائی و سر درد شدید . ( 3 )

پیامبر ( ص ) فرموده : در حجامت کردن شفاء و بهبودی از بیماری است . ( 4 )

امام صادق (ع ) فرمود : پیامبر خدا (ص) سه گونه حجامت می کرد : یکی حجامت در سر که آنرا " متقـدمه " می نامید ، و یکی بین دو کتف که آنرا " نافعه " می نامید و یکی بین دو کفــل ( ســــرین ) و بالای ران که آنــــرا " مغیثه " می نامید. ( 5 )

امام حسن عسگری ( ع ) فرموده : بعد از حجامت ، انار شریرین بخور که ( جریان ) خون را آرام و آنرا تصویه می کند. ( 6 )

رسول خدا (ص) فرموده : وقتی خون به هیجان آمد ، حجامت کنید ، چون خون وقتی به تردد و هیجان آمد ، صاحبش را می کشد. ( 8 )

حضرت صادق (علیه السلام) فرمود كه حجامت را در آخر روز بجا آورید.

از حضرت امام على نقى (علیه السلام) منقول است كه: انار شیرین بعد از حجامت ، خون را ساكن مى كند، خون اندرون را صاف مى كند.

 

         امام رضا علیه السلام براى حجامت دعاى خاصى ذكر فرموده‏اند. این مطلب اهمیت همراهى درمان روحى و دعا درمانى با درمان‏هاى جسمى در طبّ اسلامى را اثبات مى‏كند. متن دعا چنین است :

 

         وقتى خواستى حجامت كنى، چهار زانو جلوى حجّام بنشین و بگو: " اَعوذ بِالّلهِ الكَریم فى حِجامَتى مِنَ العَین فِى الدَّم وَ مِن كُلّ سوءِ وَ الاَعلالِ وَ الاَسقام وَ الاَوجاع وَ الاَمراض وَ اَسئَلُكَ العافِیةَ وَ المُعافاة وَ الشِّفاءِ مِن كُلّ داء.»  ( 9 )

یعنى: « در حجامت خود به خداوند كریم پناه مى‏برم از خونریزى و از هر ناراحتی ، علت ، سختى‏ و درد و مرضی و (خداوندا) از تو عافیت و اسباب عافیت و شفاى از هر بیمارى‏ را طلب مى‏كنم.»

 

       از مجموعه‏ى احادیث و روایات برمى‏آید كه حجامت باید در زمان سیرى انجام شود و انجام آن به هنگام گرسنگى مضرّ است.در این رابطه از امام صادق‏علیه السلام روایت شده كه: « حجامت بعد از غذا خوردن باعث دفع عرق شده و قوّت ‏بخش بدن است.»

همچنین ایشان فرموده اند : « از حجامت در حال گرسنگى بپرهیزید.»

نیز فرموده: « بعد از خوردن طعام ، با حجامت خون جمع مى‏شود و بیمارى دفع مى‏گردد. اما اگر قبل از خوردن غذا حجامت انجام شود، خون دفع می شود، ولى بیمارى در بدن مى‏ماند.»

 

        امام رضا علیه السلام در رساله‏ى ذهبیّه، فرمایش مفصّلى در مورد خوراك بعد از حجامت دارند كه قسمتى از آن را در اینجا مى‏آوریم:

« پس از استحمام باید موضع فصد و حجامت را به وسیله‏ى پارچه‏ى كركى یا ابریشمى یا دستمال نخى كه لطیف و نرم باشد، بپوشانید. بعد یك حبه از تِریاق اكبر (نام یك داروى قدیم) به اندازه‏ى ماش میل كنید. پس از حجامت و فصد، آب میوه بنوشید و اگر میوه نیست، شربت بالنگ مصرف كنید و در جایى كه این امكانات وجود ندارد، بالنگ را زیر دندان بگیرید و روى آن جرعه‏اى آب نیم ‏گرم بنوشید. اما در فصل سرما باید سكنجبین عسلى  استفاده شود كه این شربت شما را از بیمارى‏هاى خطرناك لقوه، برص، بهق و جذام به اراده‏ى خداوند ایمن خواهد داشت.

      امام رضا (ع): سفارش مى‏كنم كه پس از حجامت یا فصد، آب انار را با مكیدن آن بنوشید. مكیدن آب انار خون را زنده و تن را با نشاط خواهد ساخت. پس از حجامت و فصد ، از خوردن غذاهاى نمك‏دار تا مدت 3 ساعت بپرهیزید، چون اگر این پرهیز مراعات نشود، بعید نیست كه انسان به بیمارى جرب دچار شود.

 

     امام حسن عسكرى‏ علیه السلام مى‏فرماید : « بعد از حجامت انار شیرین میل كنید، چون انار خون را آرام مى‏كند و آن را در مسیر خود صاف مى‏گرداند.»

 

پیامبر اكرم (ص) : جبرئیل چندان مرا به انجام حجامت دعوت كرد كه پنداشتم گویی حجامت واجب است. ( 14 )

 

مکانیسم حجامت در بدن

        حجامت در واقع اعمال یك استرس فوری است به سیستم ساكن دفاع عمومی بدن تا آن را برعلیه كلیه عوامل درونی و بیرونی هشیار و فعال نماید. حجامت با توجه به روش مورد انجام ومحلی كه انجام می گیرد ، می توانـــد چون نیشترزدن، عوامل عفونی درد آور و مخرب را از بدن خارج نماید. حجامت درزیرگردن وجایگاه معین میان دو كتف قادر است عوامل اصلی لخته شدن خون و فاكتورهای انعقادی عامل در سكته های مغزی وقلـــــــبی را از سیستم خارج نماید . زیراخون پراكسیژن خارج شده از ریه ها در اثر حالت تلمبه ای قلب و ریه ها كه ایجاد فـشار منفی در قفسه سینه می كند وعمل مكش و دمش (دمیدن) را سامان می بخشد ، خون حاوی قطرات ریز چربـــی و لخته های مستعد كوچكی راكه میل به هم پیوستگی در آنها زیاد است را به عضلات پشت (نزدیكترین مســــــــــیر عروقی) پمپ می نماید و حجامت در محل مذكور آنها را به دام انداخته از بدن خارج می نماید . زیرا عوامـــــــل تشكیل لخته های مخاطره آمیز از این گلوگاه بسوی سایر نقاط بدن روانه می شود و حجامت آنجا را پاك می كنـــد.

 

کاربرد حجامت در بیماریهای مختلف

 

        در منابع طب اسلامی ‌و طبّ سنتی ، حجامت به عنوان یكی از اركان مهم درمان ذكر گردیده ‌است و بیماری‌های گوناگون را درمان می‌كند و به صورت اختصاصی در منابع طبّ اسلامی ‌به شكل پیشگیرانه درمان بسیاری از بیماری‌ها شمرده شده ‌است. موسسه تحقیقات حجامت ایران و شعب مختلف آن طی پژوهش‌های مستمر بر روی بیش از پانصد هزار بیمار، تعداد 70 نوع بیماری را درمان نموده‌اند كه تعدادی از آنها به قرار زیر می‌باشد:
        افزایش كلسترول و تری گلیسیرید، دیابت غیر وابسته به ‌انسولین، اوره بالا، فشــــار خون بالا و فشار خون پایین، غلظت خون بالا، سرما‌خوردگی مكرّر، آنمی‌(كم خونی)، سرخجه، آبله مرغان، سرخك، زونا، ایكتر فیزیولوژیك نوزادان، پروستاتیت، دیسمنوره ، الیگومنوره، آمنوره، هیپومنوره، هیرسوتیسم ( پُرمویی)، برخی از انواع ناباروری زنان، كیست تخمدان، فیبروم رحمی، ویار حاملگی، مسمومیت غذایی و دارویی، سردرد میگرنی، تصلب شرایین، اعتیاد به مواد مخدر، هیپرتیروئیدی، هیپوتیروئیدی، هموروئید، افسردگی، سنگینی سر، اسپاسم عضلانی، كاهش رشد و كوتاهی قد، لاغری، واریس، كمر درد، آرتروزها، آكنه و بثورات پوستی، كهیر، آفت دهان، ریزش مو، گُرگرفتن بدن، اپیستاكسی مكرّر. ( 11 )

        مطالعه تحقیقی دیگر نشان می دهد كه حجامت موجب افزایش نوروترانسمیتر سروتونین در مغز می شود و می دانیم كه كاهش سروتونین یكی از اتیولوژی های اساسی ایجاد دپرسیون و اختلالات رفتاری مانند تهاجم و پرخاشگری است و این یافته بالینی را در بیماران پس از حجامت به فراوانی می توان دید كه بصورت كاهش حالات افسردگی و افزایش آرامش رفتاری و تعادل كاركردهای عصبی مغزی بیان می شود. ( 13 )

     

      حجامت با خارج كردن ذرات چربی كه در فرآیند اكسیژنه شدن خون همچنان درمویرگهای عضلات پشـت تنه گیر كرده و پشت سر هم صف كشیده اند و انتقــال كند وتدریجی آنها به عروق گشـــادتر ومســیرهای بازتـــر، می تواند به رسوب وایجاد سده ( انسداد عروق مثلا CAD یا آمبولی ) مخاطره آمیز پایان دهد و با ایجاد تله های گشاد عروقی در موضع (بدلیل بادكشهای ناحیه واطراف آن)وایجاد فشار منفی وحالت مكنده دراین تله ها مدتهــــا این ذرات چربی رااز جریان عادی خویش باز دارد . حجامت خارج كننده صفراست وآرامش رابه انسان ارزانــی می دارد . حجامت یك شوك عصبی موثر دربیماران روحی و روانی وافسردگی است و آغاز چالش های روانی را به بیمار القاء می كند . حجامت كاهش دهنده فشار خون است و بمقدار زیادی از استعداد سكته های آنی دربیماران می كاهد(مثل خونریزی از بینی در بیماران فشارخونی). حجامت فاكتورهای آلرژی (عوامل حســــــــاسیت زای) درونی و بیرونی كسانی را كه كهیر دارند یا كم كاری كبد داشته و به حساسیت های متعددی گرفتارند را از مسیر مخرب وآزار دهنده بیمار به مسیری فرعی منحرف می نماید وایمنی شخص را تجهیز می كند و فرصت سامــــان دهی به سیستم دفاعی می بخشد. حجامت درترك اعتیاد موثر بوده هشدارهای خود باوری واعتماد به نفــس را كه اولین ومهمترین فاكتور در ترك اعتیاد تلقی می شود صادر می نماید وسموم خون را تخلیه می كند. حجامت بلغم وسودای پخته شده را كه قبلا" سست وقابل انتقال شده است ، همچون صفرا می مكد و از غلظت و حدت آنهــــــا می كاهد. حجامت باز كننده انسدادهایی است كه به آمنوره زنان انجامیده و با باز كردن مسیرهای عروقی ، انتقال موضعی مواد مالیدنی مثل كرم ها و لوسیون ها و پمادها را ازیك سو روی پوست وانتقال خونـــــی مواد دارویی خوراكی را از درون از سوی دیگر تسهیل میكند. حجامت به سرعت تیرگی دید را در بیماران دیابتی و فشارخونی كاهش می دهد و با آثار شفابخش متعددش در بیماران با تیرگی شعور مقدمات هشیاری را فراهم مینماید. حجامت خارج كننده لخته های گرفتار در پیچ وخم عروق واریكوز ساقین وسایر اندامهاست. حجامت دنیایی اســــت كه در پشت سرمان بوده و از اینكه گوشه چشمی بدان داشته باشیم ، غافل بودیم واكنون همت كرده ایم وتازه از درب آن وارد شده ایم و این همه را دیده ولمس كرده ایم ومثل آن به (( آب در كوزه و ما تشنه لبان میگردیم )) می مانــد . (11)

        حجامت یک عمل لازم برای بدن انسان می باشد. پس وقتی که برای این کار تصمیم گرفته می شـــود ، لازم است از 12 تا 15 هر ماه برای عمل حجامت انتخاب شود. چون این ایام از لحاظ اینکه قمر به دوران تکامل بدری خود می رسد ، برای خون گرفتن صالح تر و مناسب می باشد. ولی اگر ماه به ایام آخرش برسد ، حجامت مناسـب

 

نخواهد بود ، مگر اینکه مقتضیات مزاجی آدمی ناگهان عمل حجامت را ایجاب کند که در این صـورت مانــــــــعی

نخواهد داشت . اما آنچه که مسلم می باشد ، این است که دوران تکامل ماه برای حجامت وقت مناسبی است ، چون در آن روزهای ابتدا و انتها ( که قمر در حال تکامل می باشد ) جریان خون آرامش ندارد . زیرا هر چقـدر قرص ماه بسوی کمال می رود ، خون در بدن انسان پر جوش و خروش می شود . همچنین بهتر است در انجام حـجامت سنین زندگانی آدمها رعایت شود . مثلا" یک جوان بیست ســــــاله می تواند در هر بیست روز یکبار حجامت کند . سی ساله ها هر سی روز می توانند حجامت را تکرار کنـــــند و چهل ساله ها در هر چهل روز یک مرتبه  و بقیه سنین به همین منوال رعایت گردد .                                                                                                              

         حجامت " نقره " ،  " نقره ، حفره کوچکی است که در منتها الیه ستون فقرات در پشت گردن قرار دارد ، فاصله این حفره با ســــــتون فقرات چهار انگشـــــت است " برای سنگیـــنی سر نافع اســت و هم چنــــین حجامت " اخدعین " ، " آن دو رگ را گویند که در پشت گردن به چپ و راست کشیده شده اند " ناراحتی های چشم و صورت را بر طرف می کند و به جریان خون در عضلات و عروق سر حالت عادی می بخشد. ( 7 )

 

 

 

جنبه های علمی حجامت از نظر طب جاری


         تلاش علمی ‌برای توجیه حجامت در جهان شروع شده‌ است و تالیفاتی نیز در این زمینه منتشر گردیده‌است. كتاب «حجامت یك روش درمانی آزموده شده‌ » حاصل پژوهشی است كه ‌آقای دكتر « یوهان آبله » در كشـــــور    آلمان انجام داده ‌است. كتاب  (Cupping Therapy)حاصل مطالعات آقای دكتر "  Ilkay Chirali" است كه در كشور آمریكا انجام شده ‌است. مركز تحقیقات طب در ایالت نیویورك نیز مشغول فعالیت پیرامون حجامت است  در كشور چین پیرامون مكانیسم اثر و كاربرد حجامت گرم و خشك مطالعاتی صورت گرفته ‌است. در كــــــشور مصر پزشكان متخصص ، تحقیقاتی را پیرامون اثر حجامت بر بیماری‌های گوناگون منتشر ساخته ‌اند . جمعی از پزشكان سوریه تحقیقاتی را پیرامون حجامت شروع كرده و گزارش اول آنان در كتاب « دواء العجیب » منتشر گردیده‌است.
        در دانشگاه شهید بهشتی ایران هم در طی سالهای 71 و 72 چند طرح پژوهشی پیرامـــــــون حجامـت اجرا گردیده‌است . از جمله " مقایسه خون ورید و خون حجامت از نظر فاكتورهای بیوشیمیایی"، " بررسی تاثیر حجامت بر بیماری‌های عصبی و سردرد های میگرنی ". " بررسی اثر حجامت بر سروتونین خون " نیز پژوهش دیگری است كه در دانشگاه تهران انجام یافته و گزارش اولیه آن در پنجمین كنفرانس بین المللی طّب اسلامی ‌در هندوستان در سال 1999 ارائه گردیده ‌است. " بررسی نقش حجامت بر سیستم ایمـــــنی " مطالعه‌ای اســـت كه در

 

 موسسه تحقیقات حجامت ایران صورت گرفته ‌است و همچنین " مطالعه نقش حجامت بر تنظیم كلسترول خون"

تحقیق دیگری است كه در سال 1381 در موسسه ‌انجام گرفته‌ است.
      در دانشگاه‌های كشورمان ، موضوعات متعددی به صورت پایان نامه دكترا تدوین شده ‌است. پزشكان و محققان عضو موسسه تحقیقات حجامت ایران نیز در تیم‌های گوناگون پژوهشی سازماندهی شده ، درمان بیماری‌های مختلف را با روش حجامت مورد تحقیق قرار داده ‌اند و در این زمینه ‌اطلاعات ارزشمندی را به دست آورده‌اند، گزارش اولیه ‌این تحقیقات در بیش از 40 مقاله تدوین و در موسسه قابل ارائه می‌باشد .( 11 )

 

        امروزه واقعیت طب سنتی و بومی در دنیا برابر گزارش (WHO)  اجتناب ناپذیر است و همه دولتها موظف شده اند كه به امر آموزش و گسترش طب سنتی خود اقدام كنند.( 12 )

 

 

 

تحقیقات جدید در خصوص حجامت در آلمان

      آقای یوهان آبل (JOHANN ABELE ) پزشك آلمانی در كتاب خود با عنوان " حجامت شیوه ی درمان آزمون شده " كه در سال 1997 چاپ شده، در مورد حجامت می گوید:

        "من اعتقاد راسخ دارم كه نه تنها امروز بلكه برای همیشه،‌ امر حجامت را در درمان بیماری ها نباید نادیده گرفت. حجامت پدیده ای است كه در خود تنظیمی كردن عملكرد بدن انسان دخالت دارد. امری كه هرگز با روش های دیگر نمی توان آن را جایگزین كرد... مطالعات ما نشان می دهد كه در آلمان می توان 75 درصد بیماری ها را با شیوه های درمان طبیعی از جمله حجامت مداوا كرد " . وی در كتاب خود از بیمارانی نام می برد كه تنها با یك بار حجامت ، بیماری چندین ساله شان بهبود یافته است و می افزاید:

       " جان كلام اینكه چگونه می توان شیوه ی درمانی حجامت را به دلیل اینکه متعلق به دوران قرون وسطی است، نادیده گرفت و از كاربرد آن صرف نظر كرد؟ در صورتی که می تواند در كوتاه ترین زمان ممکن، بدون ایجاد عوارض جانبی و هزینه گران و وقت گیر ، باعث بهبود بیماری در یك مرحله شود " . وی ضمن مقایسه حجامت با سایر روش های درمانی اظهار می دارد :

       " پزشكی كه با اثرات و كاربرد بادكش و حجامت در درمان بیماری های گوناگون آشناست، در برخورد با هر نوع بیماری بدون تردید،‌ ابتدا در اندیشه ی انجام حجامت است و بعد درمان های دیگر، زیرا در شرایط امروزی و با تعدد مراجعات، عملا" ثابت شده كه بادكش و حجامت آسان ترین و سریع ترین روش درمان است. "

 

نقش حجامت در درمان عوارض جانبازان شیمیایی

آقای دكتر كدیور فوق تخصص  جراحی قلب و عروق می گوید :

      "خود من موقع جنگ ایران و عراق در سال 1363 در مجروحین عزیز شیمیایی شده با گاز خردل و ادم حاد ریوی و تورم شدید نسوج اندام مختلف، عمل حجامت را توام با انداختن زالو به اندام های مبتلا به كار بردم و نتیجه موفقیت آمیز بود. در جنگ ویتنام نیز عمل حجامت در مجروحین و مبتلایان به ادم حاد ریوی حاصل از  DIOXINS (عامل نارنجی ) نجات بخش بوده است." ( 10 )

 

بیماران جهت انجام حجامت باید به چه‌ اشخاص یا مراكزی مراجعه كنند؟


          حجامت یك روش درمانی پیچیده و دارای ظرافت‌های گوناگون می‌باشد كه تجویز و اجرای آن بایــــــد زیر نظر پزشكان آموزش دیده و آشنا به مبانی طبّ سنتی و طبّ اسلامی ‌صورت پذیرد. این پزشكان همچـــــــــنین بایـد پروانه حجامت مورد تایید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی را دارا باشند و در دوره‌های باز‌آمــــــــوزی مرتبط با موضوع حجامت  نیز به صورت دائم شركت نمایند تا از یافته‌های علمی‌جدید حجامت بهره ‌منـد گردند‌.هم اكنون 1600 پزشك عمومی و متخصص آموزش دیده با پروانه ی حجامت كه توسـط وزارت بهداشــــــت ، درمان و آموزش پزشکی تأییـــــــد شده است، در سراسر كشور فعالیت می كنند كه اگر هر كدام حداقل روزانه 10 نفر را حجامت كنند، در سال بیش از 4 میلیــــون نفر را حجــــــامت می كنند. جالب این كه بسیاری از بیماران و مراجعه كننــــدگان قبل از حجامت، در بالاتـــرین سطوح تخصصی ویزیت شده اند و سپس به حجامت روی آورده اند. فقط تعداد پزشكانی كه حجامت شــــــدند و در مؤســــسه پرونده دارند 5 هزار نفر هستند. به علاوه پزشكان بسیاری هم اهل حجامت شدن هستند كه تشكیل پرونده نداده اند. ( 15 )

 

آیا استفاده ‌از فواید حجامت تنها برای درمان بیماری‌هاست ؟


      بیشترین كاربرد انواع حجامت در بُعد پیشگیری از بیماری ‌هاست و با مكانیسم‌های مختلفی از جمله تنظیم سیستم ایمنی، تنظیم تركیبات بیوشیمی ‌و هورمونی خون و تنظیم سیستم اعصاب خودكار بدن (سمپاتیك و پاراسمپاتیك) موجب پیشگیری از بیماری‌ها می‌گردد و بدین ترتیب كاربرد حجامت بیشتر در بُعد پیشگیری است و جزو بهداشت پیشگیری طبّ اسلامی ‌محسوب می‌شود. ( 11 )

 

 

مزایای حجامت نسبت به سایر روشهای درمانی متداول

     درمجموع حجامت یك روش درمانی بدون عوارض جانبی است و اگر به صورت تخصصی از آن استفاده شود ، برتری های فراونی نسبت به روشهای درمانی جاری مانند مصرف داروهای شیمیایی و جراحی دارد. مزیت های درمان با حجامت می توان بطورخلاصه بدین شرح بیان كرد:

1 -  حجامت یك روش درمانی بدون عوارض جانبی است.
2 -  حجامت برای كلیه سنین كاربرد دارد .
3 -  حجامت با حداقل توان فنی و تجهیزات اجرایی می‌تواند بیماری‌های سخت و مزمن را درمان كند.
4 -  حجامت هیچ ‌گونه وابستگی فنی، علمی ‌و ابزاری به خارج از كشور ندارد.
5 -  در حجامت فاكتورهای مداخله‌گر وجود ندارد و یك رفتار كامل ، موجب درمان می‌شود.

6 -  حجامت چون یك دستور دینی است، توان جلب تاثیرات روانی (سایكوتیك) در آن بالاست و از این طــــــریق علاوه بر افزایش سطح درمان‌پذیری، موجب تقویت فرهنگ و اعتقادات مذهبی و ارتباط انسان به خداوند تبارك و تعالی می‌شود. ( 11 )

 

توصیه های قبل از حجامت

 

 

  1 - بهتر است با شکم خالی حجامت انجام نشود . بنابراین یکساعت قبل از حجامت (ترجیحا شربت عسل ) یا آب انار یا ماءالشعیر لیمویی میل شود.

2 -  مصرف سیگار در روزی که قصد حجامت دارید ممنوع است.

3 -  تا 12 ساعت قبل و بعد از حجامت مقاربت جنسی انجام نشود.

4 -  قبل از حجامت ، حتما عینک را از چشم بردارید.

 

5 - حجامت در دوران عادت ماهیانه زنان ممنوع می باشد. ( 16 )

 

 

 

 

 

 

توصیه های بعد از انجام حجامت

 

1 - تا ۲۴ساعت بعد از حجامت ، مصرف سیگار ، انجام کارهای سنگین ، مقاربت جنسی ، مصرف ماهی و غذاهای شور ممنوع می باشد.

2- پس از حجامت نیز توصیه می شود یک لیوان شربت عسل یا یک عدد انار و یا یک عدد ماءالشعیر لیمویی میل شود.

3- تاثیرات درمانی حجامت معمولا از جلسه دوم درمان شروع می شود ، از اینرو بایستی عجله نکنید و نگران نباشید و تا پایان دوره درمانی از هر گونه قضاوت نمودن پرهیز نمائید.

4- صبح روز بعد از حجامت می توانید استحمام نمائید ( اما موضع حجامت را فقط با آب خالی بشوئید و لیف و صابون نزنید.)

5- در صورت انجام حجامت توسط پزشکان مورد تائید وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ، نباید نگران بیماری مسری و خطرناک ( ایدز و هپاتیت و ...) باشید ، زیرا تمام وسایل حجامت (تیغ بیستوری - لیوان حجامت - گاز استریل و ...) یکبار مصرف می باشند .( 16 )

 

        امید است با شناخت بیش از پیش توصیه های بهداشتی و درمانی دین مبین اسلام بویژه معصومین (ع) و سایر دانشمندان طب اسلامی و سنتی ، در احیاء و حفظ این میراث گرانبها کوشا بوده و با انجام مطالعات و تحقیقات لازم در خصوص دیدگاههای این بزرگواران و بهره مندی از منویات ارزشمند ایشان در زمینه طب ، تنی سالم و تندرست داشته باشیم.

 

                                                                                         

 

                                         والسلام علکیم و رحمه ا... و برکاته

  

 

منابع :

 

1 – طب الائمه ، عبدالله بن بسطام و حسین بن بسطام ، مترجم جابر رضوانی ، قم : نورالزهرا (ع) ، 1385

2 – بحار ، ج 59 ، ص 114

3 – بحار ، ج 59 ، ص 126

4 – بحار ، ج 59 ، ص 135

5 – بحار ، ج 62 ، ص 120

6 – بحار ، ج 62 ، ص 123

7 – نسخه های شفا بخش ( بهداشت و درمان از دیدگاه معصومین (ع) ، حیدری نراقی ، علی محمد ، قم : میثم تمار ، 1386

8 – دور نمایی از دایره المعارف طب اسلامی ، نورانی ، مصطفی ، گنج معرفت ، قم : 1386

9 -  بحار، ج 62 ص 117

10 -  منبع اینترنتی http://www.ebtekarnews.com/ebtekar/News.aspx?NID=21499

11 -  منبع اینترنتی http://www.tabadolnazar.com/forum/showthread.php?p=922713

12 – منبع اینترنتی http://www.kayhannews.ir/860521/6.htm

13 – منبع اینترنتی http://www.qudsdaily.com/archive/1384/html/12/1384-12-27/page9.html

14 - بحارالانوار ج 62 ص126

15 – منبع اینترنتی http://www.parsiteb.com/news.php?id=56&action=viewFullContent&groupId=74

16 – منبع اینترنتی http://shafadahandeh.persianblog.ir

نویسنده: تهیه و تدوین از : مجید – خلیلی
  -------------- ----------- -----------
صفحات
نویسندگان
برچسب ها
نظر سنجی
آیابرای نویسندگی و طراحی وتشکیل انجمن می توانید دست دوستی داده و با ماهمکاری کنید؟



دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
 ------------------------------------------

برای نمایش تصاویر گالری كلیك كنید


دریافت كد گالری عكس در وب

-------------------- -------------- --- تماس با ما ------------------------ ---------------------------
 ------------------------
weblogbartar.ir
weblogbartar.ir
------------------ -------------------------




------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
------------------------------------
-------------------------------- ------------------------------- -----------------------------

بهداشت محیط زیست

-----------------------------

بهداشت محیط زیست

------------------------------ --------------------------------
--------------------------
--------------------------------- تماس با ما ------------------------