تبلیغات
بهداشت محیط زیست - عید قربان؛ عید شرف و بزرگی انسان
زمین پاک و سالم=زندگی سالم
 

نویسنده: علیرضا تاجریان
اشاره: عید قربان را عید شرف و بزرگی انسان نامیده اند و در گرامیداشت آن، كشورهای اسلامی جشنهای با شكوهی برگزار می كنند برپایی نماز عید قربان،  نهایت خضوع و بندگی انسانها را به نمایش می گذارد و نشان می دهد كه جشن پیروزی در اسلام، زمانی است كه انسان در انجام مسئولیت های بزرگی كه خداوند بر دوش او نهاده، موفق شود. 
عید قربان، عید تقرب به درگاه خداوند و حسن ختامی زیبا برای اعمال خالصانه حج و تقرب به پروردگار است. در این مرحله از اعمال، حاجی در بیم و امید آن است كه آیا توانسته عبادت سازنده حج را بدرستی انجام دهد و آیا این روز، برای او عیدی واقعی است؟
در فرهنگ اسلامی، انسان موجودی متعهد و مسئول است به همین دلیل جشن و عید نیز به چگونگی عمل و اخلاص او در انجام وظایف بستگی دارد هرگاه فرد در پیروی از برنامه های دین و كسب خشنودی خداوند بكوشد و تا حد توان از زشتیها و كجیها فاصله بگیرد، آن روز عید و روز كامیابی و بهروزی اوست.
در این نوشتار قصد داریم از حکمت های قربانی کردن در عید شرف و بزرگی انسان، سخن بگوییم.

عید قربان؛ روز قبولی طاعات و عبادات
عید قربان روز قبولی طاعات و عبادات است. عید قربان، عید رستگاری و هدایت  و عیـد طاعت و بندگی است و این نیز یكی از رموز نهفته در آداب حج است. در این روز زائران با انجام اعمال و مناسك حج، سرود بندگی سر می دهند.
عید قربان، اوج مناسك حج است؛ در منی، چهره مشتاق و خداجوی زائران تماشایی است انسانهایی كه دل در گرو عشق خدا نهاده اند، با شور و شعفی وصف ناپذیر تلاش می كنند كه به نشانه اخلاص، سالم ترین حیوان را برای قربانی انتخاب كنند.
عید قربان؛ روز شادمانی و سرور انسانهای خدا جو و روز بزرگترین آزمون الهی است. سرزمین منی در این روز، شاهد حضور انسانهایی است که دلهایشان سرشار از شوق عبودیت و بندگی است و بر زبانشان کلام زیبای ابراهیم، پیامبر توحید جاری است که به پیشگاه خداوند چنین عرض كرد: « من روی خود را بسوی كسی كردم كه آسمانها و زمین را آفریده، من در ایمان خود خالصم و از مشركان نیستم.» ( سوره انعام آیه 79)
حاجیان این روز را عید می گیرند، چراکه به لطف و رحمت الهی، بر هوای نفس فائق آمده و خود را آماده ساخته اند تا در مسیر صحیح زندگی گام بگذارند. آنان پس از قربانی کردن، تقصیر می کنند یعنی موی سر خود را می تراشند و یا ناخن های خود را کوتاه می کنند. سپس با شور و شوق، عید قربان را به یکدیگر تبریک می گویند. این عید بزرگ یادآور نکته ای مهم در زندگی است و آن این است که جشن و سرور واقعی زمانی است که آدمی فرامین الهی را به جا آورده و یک گام به خدا نزدیکتر شده باشد.

عید قربان و حکایت یک عشق آسمانی
عید قربان، حکایتی زیبا از یك عشق آسمانی است و جشن تقرب انسان به درگاه خداوند است. این هدف جز در سایه بریدن از تعلقات و رستن از وابستگی های دنیایی تحقق نمی یابد. راز زندگی مردان راستین، در این است که آنان برای رسیدن به رضایت محبوب، هرچه را جز خدا در دل دارند، برجای می گذارند تا پاک و مطهر به بارگاه حضرت حق وارد شوند، آنگونه که مردان بزرگی چون ابراهیم و اسماعیل عمل کردند. مراسم این روز بزرگ، ریشه ای تاریخی و مرتبط با داستان زندگی حضرت ابراهیم دارد. او که در راه زدودن آئین شرک از جامعه و دعوت مردم به توحید و یكتا پرستی تلاش كرد. خداوند در قرآن، ماجرای عبودیت و اخلاص ابراهیم و فرزندش اسماعیل را به زیبایی، ترسیم کرده است. ابراهیم پس از گذراندن روزگاری پرفراز و نشیب، از خداوند فرزندی صالح طلب کرد. خداوند نیز پس از سالها انتظار، اسماعیل را به ابراهیم عطا نمود. اسماعیل موجب آرامش خاطر پدر شد و با شیرینهای کودکانه اش، غبار سالها رنج و سختی را از چهره او زدود، تااینکه او به سن نوجوانی رسید. پس از گذشت مدتی، ابراهیم در خواب دید که فرزندش را به فرمان خداوند ذبح می کند. این رؤیا سه بار تکرار شد. ابراهیم دانست که این دستوری ازجانب خداست و او بار دیگر دربرابر آزمونی سخت قرار گرفته است. در دلش، شور و اضطراب برپا شد. عشق به پروردگار و محبت به فرزند، در وجود ابراهیم با یکدیگر در ستیز شدند و او باید راه خود را انتخاب می کرد. اسماعیل نوجوان در دل ابراهیم جای دارد و خدا نیز ابراهیم را به قربانی کردن او فرمان داده است. او باید ثمره سالها انتظار را به قربانگاه می برد و برای ابراهیم سخت و دشوار بود. او موضوع را با فرزندش اسماعیل درمیان گذاشت، اما از آنجا که اسماعیل نیز بنده مطیع و مخلص خداوند بود، چنین پاسخ داد:« ای پدر، آنچه را بدان مامور شده ای انجام بده که انشاء ا... مرا از صابران خواهی یافت.» (صافات آیه 102)
سرانجام ابراهیم تصمیم خود را گرفت و با عزمی استوار برای اجرای فرمان خدا به همراه اسماعیل روانه قربانگاه شد. اینجا صحنه ای است که دل هر انسانی را می لرزاند و آدمی به قدرت شگرف ایمان پی می برد. در این زمان، شیطان تلاش كرد تا به هر شكل ممكن در دل ابراهیم تردید ایجاد كند. اما ابراهیم با نور یقین به پروردگار، وسوسه های شیطان را از خود دور کرد. فرشتگان با حیرت نظاره گر این صحنه بودند. ابراهیم کارد را بر گلوی فرزند فشرد، اما كارد گلوی اسماعیل را نبرید. ابراهیم دوباره سعی کرد، اما هیچ اثری از بریدن دیده نشد. با ناباوری باز هم تلاش کرد. اما اراده خداوند چیز دیگری بود و دراین هنگام از جانب خدا، ندا رسید که ای ابراهیم، آنچه در خواب ماموریت یافتی انجام دادی، بدین سان دشوارترین آزمون ابراهیم به پایان رسید و خداوند گوسفندی را فرستاد تا ابراهیم آن را به جای اسماعیل قربانی کند. بدین ترتیب ابراهیم و اسماعیل، بالاترین مرحله تسلیم و بندگی را دربرابر خدا به نمایش گذاشتند و آنگاه از جانب حق این بانگ برخاست:« سلام و تهنیت (خداوند) بر ابراهیم باد. اینگونه نیکوکاران را پاداش می دهیم.» (سوره صافات آیات 109 و 110 )

چرا قربانی می کنیم؟
عید قربان، یادآور ماجرای شگرف قربانی کردن اسماعیل (ع) بدست حضرت ابراهیم (ع)  است و به هر انسانی می آموزد كه بندگان راستین نه تنها باید در گفتار،  بلكه با تمام وجود خویش،  تسلیم حق و حقیقت باشند؛ ابراهیم (ع) با این خلوص و پاكی، از سوی خداوند خلیل؛ یعنی دوست خدا لقب یافت. 
از آن زمان به بعد، عمل قربانی كردن بصورت سنتی درآمد كه برمبنای آن هر ساله در این روز حاجیان گوسفند یا شتری را قربانی می كنند. آن روز ابراهیم خلیل از فرزند دلبندش گذشت و در این روز، حاجیان اندكی از مال خود را می بخشند و با بریدن گلوی آز و طمع، هدیه ای شایسته نثار دوست می كنند. البته زنجیرها و بندهایی كه مانع رسیدن انسان به حق می شود و او را از تعالی باز می دارد، گوناگون است در مسیر بندگی، گاه ممكن است فرزند، ثروت، شغل و یا شهرت حجاب و دام راه انسان شود هركس با آگاهی از نوع تعلقات خود باید رو بسوی خدا كند و پای بر هوی و هوس بگذارد تا در درگاه رحمت الهی پذیرفته شود.
در آخرین مراحـل از مناسك حج، حاجیان با قربانی كردن در منی با خداوند پیمان می بندند كه خود را از همه تعلقات و وابستگیهای دنیوی آزاد كنند؛ قربانی در راه خدا، به منزله پای نهادن بر خواهشهای نفسانی است كه انسان را در وادی طمع و غفلت می افكند اخلاص زائران در این مرحله و تسلیم و بندگی آنان در برابر خالق، به گونه ای ارزشمند و مهم است كه در فرهنگ اسلامی این موفقیت، عید دانسته شده است.
در صبح روز عید قربان، زائزانی كه ضمن تلاش عبادی، روح اجتماعی، سیاسی و فرهنگی حج را زنده نگه داشتند، در مراسم قربانی با شوقی وصف ناپذیر هدیه های خود را تقدیم خداوند كردند، بدان امید كه این عمل، مورد رضای او قرار گیرد.
 در عبادات بویژه در مسئله قربانی، خلوص و تقوای زائران اصلی اساسی است. سعدی، شاعر بزرگ ایرانی درباره این نكته چنین می نویسد:
 یك شب بایزید بسطامی در خلوت با معبود، زبان به عجز و بندگی گشود و گفت: خدایا،  تا كی در آتش هجران تو بسوزم؟ چه وقت مرا به وصال خود خواهی رساند؟ بر او الهام شد كه ای بایزید، هنوز منیت تو همراه توست، اگر می خواهی كه به ما برسی، خود را بر در بگذار (خود و خواهشهای نفسانی را فراموش كن) و وارد شو.
مولوی نیز عید را قربانی كردن خود در پای معبود تعریف می كند و می گوید:
خویش فربه می نماییم از پی قربان عید
كان قصاب عاشقان بس خوب و زیبا می كشد
به عبارتی، آنچه شایسته عزت و كرامت خداوند است، رها شدن از منیتها و خودخواهی ها و كسب خشنودی پروردگار عالم،  با گذشت و جانبازی است. البته میزان وابستگی ها در افراد متفاوت است برخی عاشق پول و ثروت هستند، عده ای تنها به مقام و پست و موقعیت اجتماعی می اندیشند و بعضی نیز خوی سلطه جویی و استكبار دارند. در اینجا هركس باید ببیند اسماعیل او كیست و چه چیز مانند زنجیری او را متوقف كرده و از حركت به سمت جلو باز می دارد یا چه كسی برای او عزیزتر است و محبتش مانع رسیدن او به قله كمال انسانی می شود، تا همان را به قربانگاه ببرد.
بنابراین در روز عید قربان، حج گزاران با الهام از درسی كه ابراهیم آموخته است، با انجام مراسم قربانی، بار دیگر به ستیز با خود خواهیها و خواهشهای نفسانی می پردازند. یکی از اسرار مهم این آئین، امتحان انسانها در گذشتن از خواسته های خویش در راه خدا است. سنت قربانی، نمادی از مبارزه با خواهشها و تمنیات مادی است و به این ترتیب، زائر خانه خدا، از روی اشتیاق و بدون بخل و تنگ نظری هدیه ای را نثار دوست می كند.

حکمت دیگر قربانی کردن در عید قربان
قرآن در سوره مائده به مسئله قربانی اشاره می كند و قربانی را مانند كعبه، وسیله سامان دادن مردم و صیانت جامعه بشری از فساد و تباهی معرفی فرموده است؛ كعبه - خانه امن الهی - دارای چنان جاذبه ای است كه میلیونها انسان مخلص را چون پروانه به دور خود جمع می كند این كانون مقدس، مانند مغناطیسی نیرومند است و مسلمانان در هرجای جهان، چون ذرات آهن، تحت تاثیر این میدان مغناطیسی نیرومند، جهت و سمت خود را پیدا می كنند و از حضور یار، نیرو و عظمت می یابند. عید قربان نیز با نشان دادن روح تسلیم و اطاعت، انبوه انسانها را آماده دفاع از دین و آئین می كند.
 آیه 37 سوره حج نیز به مسلمانان یادآور می شود كه هرگز گوشت و خون قربانی به خدا نمی رسد، بلكه آنچه در نزد او مهم است، تقوای شماست.
خداوند در قرآن یادآور می شود مبادا تصور كنید كه از خون یا گوشت این حیوانات چیزی به خدا می رسد، بلكه آنچه مورد توجه خداست، آن حالت درونی شما و تقوایی است كه باید در شما بوجود آید خداوند می خواهد كه شما درستكار و پرهیزگار شوید دریكی دیگر از آیات، خداوند هدف از قربانی را اطعام گرسنگان و فقیران ذكر می كند درواقع در سنت قربانی، مردم با انفاق مال و جان خویش در راه خدا آزموده می شوند.
بنابراین هدف آن است كه انسان با پیمودن مراحل تقوی در مسیر یك انسان كامل قرار گیرد بریدن از وابستگی ها و كنترل خواهشهای نفسانی، درس مهمی است كه انسان از آئین و مناسك حج می آموزد به تعبیر شاعر :
ز اسماعیل جان تا نگذری مانند ابراهیم
به كعبه رفتنت تنها نماید شـاد شیطان را
كسی كو روز قربان، غیرخود را می كند قربان
نفهمیده است هرگز معنی و مفهوم شیطان را

سخن پایانی:
حال که با راز و رمز قربانی کردن آشنا شدیم چه نیکوست که در شادی و شور عید قربان، اسماعیل درون خویش و هر گونه تعلقاتی که ما را از حرکت باز می دارد، شناسایی کنیم، سپس با تلاش و تمرین و پیگیری، خود را از این وابستگی ها رها سازیم تا بتوانیم به قلعه های سعادت و کمال پرواز کنیم.

 

  -------------- ----------- -----------
صفحات
نویسندگان
برچسب ها
نظر سنجی
آیابرای نویسندگی و طراحی وتشکیل انجمن می توانید دست دوستی داده و با ماهمکاری کنید؟



دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
 ------------------------------------------

برای نمایش تصاویر گالری كلیك كنید


دریافت كد گالری عكس در وب

-------------------- -------------- --- تماس با ما ------------------------ ---------------------------
 ------------------------
weblogbartar.ir
weblogbartar.ir
------------------ -------------------------




------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
------------------------------------
-------------------------------- ------------------------------- -----------------------------

بهداشت محیط زیست

-----------------------------

بهداشت محیط زیست

------------------------------ --------------------------------
--------------------------
--------------------------------- تماس با ما ------------------------