تبلیغات
بهداشت محیط زیست - مدیریت محیط زیستی(EMP)
زمین پاک و سالم=زندگی سالم
۱-مدیریت محیط زیستی

مدیریت زیست محیطی رویکردی به سوی سرپرستی از محیط زیست است و باید اکولوژی، سیاستگزاری، برنامه ریزی و توسعه اجتماعی را با یکدیگر ادغام نماید. اهداف مدیریت زیست محیطی عبارتند از:

•         پیشگیری و حل مسایل زیست محیطی؛

•         تعیین محدوده فعالیت ؛

•         تلاش برای تاسیس نهادهایی که بطور موثر از تحقیق، نظارت و مدیریت زیست محیطی حمایت می کنند؛

•         شناسایی تهدیدات زیست محیطی و اعلام هشدار؛

•         محافظت و بهبود منابع موجود؛

•         ارتقا کیفیت منابع زیستی؛

•         شناسایی سیاست ها و تکنولوژیهای مفید.

مسلم است که مدیریت زیست محیطی جهت نیل به اهداف یاد شده با مسایل عدیده ای روبرو خواهد شد. بدون تردید اهداف کوتاه مدت مدیریت زیست محیطی باید در چارچوب یک سری نگرش های کلی به اجرا در آیند. بدون داشتن یک نگرش کلی مشکل بتوان از تصمیم گیریهای ناقص احتراز نمود و یا یک خط مشی درازمدت را در پیش گرفت و حتی نمی توان به تعیین اولویت ها و شناسایی وظایف مبادرت نمود. بدین ترتیب مدیریت زیست محیطی مستلزم تصمیم گیری در مورد اهداف و تعیین محدوده های عملکرد یا حیطه یابی است. تنها پس از حیطه یابی است که یک مدیریت زیست محیطی می تواند عملکرد زیست محیطی خود را آغاز نماید؛ این مساله ای است که اغلب مورد غفلت مدیران محیط زیست قرار می گیرد(بارو،1380).

 ۱-مدیریت زیست محیطی و آموزشی

از زمانی كه قوانین محیط زیست با جدیت به اجرا گذارده شده ، مدیران موسسات صنعتی متوجه این امر گردیده اند كه ایجاد تشكیلات مدیریت زیست محیطی در داخل موسسه ، در درك مسایل زیست محیطی و رفع مشكلات مربوط به آنها ، هم از نظر اقتصادی و هم از نظر زیست محیطی و هم از نظر پرستیژ به نفع تشكیلات است. قبل از این تفكر ، چنانچه مسئولین و مأمورین حفاظت محیط زیست ، مشكلی در یك كارخانه برای مثال در مورد عدم تطبیق فاضلابهای خروجی با استانداردها ملاحظه می نمودند با اخطاریه های نسبتاً كوتاه مدت سبب تعطیل شدن كارخانه می گردیدند. این عمل علاوه به ضرر اقتصادی بدلیل اینكه تشكیلات سرمایه گذاری شده بازده و راندمانی نداشت ، باعث عقب افتادن از بازار هم می گردید. در سال 1985 قانونی در مجلس آمریكا تحت عنوان خود بازرسی[1] به تصویب رسید كه مفاد آن این بود كه چنانچه تشكیلاتی به صورت خود كنترلی و خود بازرسی ، ایرادات زیست محیطی را پیدا نموده و رفع نمایند ، در صورت تأیید كارشناسان محیط زیست  به عنوان جایزه یكسال از بازرسی معاف خواهد بود. این مقدمه سبب اشاعه یك فرهنگ یا برنامه ای تحت عنوان مدیریت زیست محیطی گردید. بدین ترتیب كلیه واحدهای بزرگ صنعتی تشكیلاتی به نام سیستم مدیریت زیست محیطی و یا دفتری با چند كارمند مربوطه و آزمایشگاهها و امكانات لازمه فراهم نمودند.

در مراحل بعدی مشخص گردید كه كلیه پرسنل در كلیه سطوح احتیاج به آموزش دارند. البته نوع آموزش‌ها برای افراد و اشخاص در موقعیت‌های مختلف كاملاً فرق می‌كند.

در سال‌های بعد این مطلب نیز مشخص گردید كه مشاركت مردم در كارها به پیشرفت كار و حفظ و نگهداری و بهبود هر نوع كاری ، اثر مستقیم غیرقابل انكار دارد. این مشاركت مردمی می‌تواند به‌صورت اشخاص حقیقی یا حقوقی باشد. از همه مؤثرتر همكاری و كمك انجمن‌های غیردولتی (NGO)ها بود.



۲-برنامه های مدیریت زیست محیطی

 ابتدا بایستی دفتر یا تشكیلاتی جهت امور مدیریت زیست محیطی ایجاد نمود. این دفتر دارای یك مدیر و تعداد ی كارشناس خواهد بود كه متناسب با وظایف محوله و گسترش فعالیت‌ها انجام وظیفه خواهد نمود. تشكیلات می‌تواند خود افراد لازم را استخدام نماید كه معمولاً این افراد از یك مدیر و یا مهندس محیط‌زیست، مهندس بهداشت و چند نفر افرادی كه با آزمایش‌های مختلف آب، هوا، صدا، فاضلاب، زباله آشنایی داشته باشند (مهندس محیط‌زیست، مهندس بهداشت، مهندس شیمی، لیسانس شیمی، لیسانس فیزیك) خواهند بود و یا تشكیلات می‌تواند از خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی در این راستا بهره‌مند گردد.

برنامه‌های بازرسی، انجام آزمایش‌ها و تهیه گزارش‌ها توسط همین‌ افراد تیم بایستی انجام گیرد. اخیراً برنامه‌های دریافت گواهینامه‌های استاندارد تحت عنوان ISO 14000 , ISO 9000 متداول گردیده است كه در واقع انجام عملی همین برنامه زیست محیطی است. یعنی تشكیلات مدیریتی، آزمایشگاه‌ها را تشكیل می‌دهند و آزمایشات مربوط را انجام داده و به استاندارد می‌رسانند. آنگاه تشكیلات شایسته دریافت ISO می‌گردد.

 

۳-خود بازرسی و كنترل زیست محیطی

بسیاری از مؤسسات بین‌المللی وام‌دهنده از این مرحله ، بعنوان یكی از اجزاء دستورالعمل نام می‌برند و پیشنهادات آنرا در گزارشات الزامی می دانند، نظیر سازمان همكاری‌های اقتصادی و توسعه (OECD). مقرراتی كه سازمان‌هایی نظیر OECD جهت كشورهای پرداخت كننده و وام گیرنده وضع نموده‌اند شامل موارد زیر می‌باشد:

- در طراحی پروژه‌ها اقدامات لازم جهت بازرسی باید دقیقاً مشخص گردد و تجهیزات و وسایل مورد نیاز جهت امور مراقبت و بازرسی تعیین و مشخص شوند.

- سازماندهی واحدهای بازرسی جهت فعالیت‌ها و اقدامات مراقبت مطرح شوند.

- مسئولیت سازمان‌ها و نهادها در این زمینه كاملاً مشخص گردند و قابلیت‌های آنان معین شود.

- توجه كافی به وسایل، ابزار و تجهیزات مراقبتی انجام گیرد.

- در فرآیند بازرسی و مراقبت، شرایط آموزش كاركنان عملیات بهره‌برداری مد نظر قرار گیرد.

- ترجیحاً بازرسی خارجی و مراقبت‌ها توسط مراجع ذیصلاح محلی انجام پذیرد.

با توجه به اهمیت بازرسی پروژه‌ها سه گام اصلی در آن وجود دارد كه عبارتند از:

1- جمع‌آوری اطلاعات

2- ارزشیابی اطلاعات جمع‌آوری شده توسط آزمایش‌ها، مشاهدات و بازرسی‌ها

3- جمع ‌بندی نتایج شامل: تعیین جنبه‌های نیازمند به بهبود و اصلاح

جهت آماده‌سازی و بعد از آن اجرای بازرسی تعیین وضعیت زیست‌محیطی، لازم است ابتدا تیم تعیین گردد. آموزش های لازم به افراد داده شود و بازدید از محل بعمل آید و در نهایت نمونه برداریهای لازم انجام شود.

۴-مسایل نیمه‌تخصصی

این آموزش‌ها شامل روش‌های بهینه كار با دستگاه‌ها و یا ارائه خدمات می‌باشد. بعضی مثال‌های این بخش از آموزش به قرار زیر می‌باشند:

- تنظیم موتورهایی كه سوخت مصرف می‌نمایند در قسمت‌های مختلف كارگاه در فاز ساختمانی و بهر‌ه‌برداری

- برداشت و نگهداری آب مصرفی در شرایط بهینه برای هر كار مورد نظر،برای مثال كلرزنی آب آشامیدنی در تانكرهایی كه آب شرب كاركنان را به قسمت‌های مختلف كارگاه می رساند و یا ایجاد تانكرهای بزرگتر ذخیره آب در شرایط و یا در فواصل زمانی كه مصرف آب زیاد خواهد بود.

- عایق‌سازی اطراف ماشین آلاتی كه صدای زیاد تولید می‌كنند با پشم شیشه، یونولیت و یا ایجاد دیواره‌های مانع عبور صوت جهت حذف ارتعاشات.

- جاده‌های دسترسی و خیابان‌كشی‌ها به نحوی طراحی و انتخاب گردند كه سیلاب در آن‌ها جاری نگردد و باعث شستن خاك قسمت‌های پایین‌تر و از بین بردن پوشش گیاهی نشود.

- توسعه فضای سبز و جنگلکاری در سایت برای بهبود شرایط زیست محیطی

- ایجاد زهکشهای مناسب در سایت

- سالم سازی محیط و جلوگیری از ریخت و پاش موادی كه ممكن است بطور مستقیم و یا غیرمستقیم به‌عنوان غذا برای موجوداتی از جمله عقرب، رطیل، مار و ... مورد استفاده قرار گیرند.

- استفاده از مواد دوركننده حشرات و یا حشره‌كش‌هایی كه دوام طولانی در محیط زیست ندارند و در فاصله چند روز بقایای آنها به كلی از بین می‌رود.

- كنترل مداوم فعالیت‌های توریستی و محل پذیرایی میهمانان و یا گردش كنندگان در محوطه‌ها در دوران بهره‌برداری

- كنترل كامل زیستگاه‌های ناقلین در دوران بهره‌برداری در اطراف كارگاه‌ها و مناطقی كه تراكم جمعیت بیشتر است.

- گندزدایی اماكن دفع فضولات در فاز ساختمانی و بهره‌برداری

- سربسته نگهداشتن ظروف زباله برای جلوگیری از افزایش تعداد موجودات موذی

- جلوگیری از رها نمودن نخاله‌ها و بقایای جاده‌سازی یا ساختمانی در اطراف طرح

- پرهیز از حركت اتومبیل‌های دودزا و یا پر سر و صدا

- پرهیز از شستشوی ماشین‌آلاتی كه ممكن است آلودگی‌های نفتی‌، روغنی، شیمیایی را وارد محیط نمایند.

- جلوگیری از قطع درختان تا حد امكان

- مسائل تخصصی كه برای کارشناسان بخش هایی است که فعالت آنها در ارتباط مستقیم با محیط زیست می باشد. مانند: تصفیه آب و فاضلاب، كنترل آلودگی هوا ، صدا و ...

۵-مسایل تخصصی

آموزش مسائل تخصصی مشكل‌ترین قسمت آموزش نیروی انسانی خواهد بود. در این قسمت می‌بایستی اشخاصی به منظور نمونه‌برداری‌ها، آزمایشات و كنترل كاربری بعضی تشكیلات كه به حفاظت از محیط زیست مربوط می‌گردند، تربیت شوند. این اشخاص همان كسانی خواهند بود كه وقتی تیم بازرسی می‌خواهند محلی را از دیدگاه زیست محیطی بازرسی بنمایند، می‌بایستی برنامه كار را با ایشان در میان گذارده، اهداف بازرسی را ارائه و پس از ختم بازرسی نیز درستی یا نادرستی كار را به ایشان تذكر دهند. فعالیت‌ها و پرسنل لازم به قرار زیر می‌باشند:

الف) كنترل آب

نمونه‌برداری و آزمایش طبق استاندارد متد و تفسیر نتایج و تطبیق آنها با استانداردهای کشور

ب) كنترل و تصفیه فاضلاب‌ها

با اشراف به این‌كه آب باران و فاضلاب ساختمان‌های اداری و كارگاه‌ها را نمی‌توان تفكیك كرد و با دانش این‌كه فاضلاب‌ها می‌توانند توأماً تصفیه شوند، نوع تصفیه در هر نوع صنعت متفاوت است. ولی بطور كلی جهت رسیدن به استاندارد حفاظت محیط زیست در آن منطقه فاضلاب قسمت‌های اداری و خانه‌های سازمانی می‌بایستی میزان BOD5 و TSS در پساب آنها جهت مصارف كشاورزی حداكثر 100 میلی‌گرم در لیتر بوده و نیز pH آنها در محدوده 5/6 تا 5/8 باشد. بایستی روش راهبری قسمت‌های مختلف تصفیه‌خانه آموزش داده شود تا در صورت بروز مشكل آنرا بتوان حل نمود.

ج) هوا ، صدا و سایر پارامترهای مهم

- معرفی مراجع جهت روش نمونه‌گیری از اگزوز ماشین‌ها، دودكش‌ها و هوای آزاد جهت بررسی ذرات و گازها

- آموزش جهت انواع آلودگی موجود در صنایع مختلف و روش کنترل آن

- آشنایی با آزمایشهای لازم و شناسایی آزمایشگاه های اندازه گیری کننده آلودگی هوا

- ترتیب نمونه‌برداری از زباله‌ها و مواد زائد صنعتی و آزمایش‌های روتین و اختصاصی آنها

- ترتیب دسته‌بندی زباله‌های خطرناك و فرق آن‌ها با زباله‌های خانگی و معمولی و آشنایی با نحوه دفع هریك

- تراز صوتی از هر منطقه اعم از محیط آزاد یا محوطه كارگاه تعیین شود، میزان آن‌ تجزیه و تحلیل شده و با استانداردها مطابقت داده شود و جهت تقلیل صدا روش‌های كنترلی پیشنهاد گردد.

- درک مشكلات محوطه‌سازی و توصیه‌های لازم جهت رفع مشكلات و بهبود دسترسی.

- فراهم نمودن امكانات ایمنی و سهولت دسترسی.

- بازرسی بهداشتی از اماكن تهیه و تولید غذا و صدور دستورات لازم

- اقدامات مخصوص تاسیسات درمانگاه پزشكی و خدمات بهداشت حرفه‌ای

۶-روابط عمومی و ارتباط با ارگان‌های محلی و مردم

انجام ارزیابی با کیفیت بالا همواره با استفاده از آراء مردم و نظرات و مشاركت عمومی مردم امكان‌پذیر است. اصولاً فعالیت تمامی اعضاء یك گروه یا جامعه در كارهایی كه به كل گروه و یا جامعه مربوط می‌گردد را مشاركت می‌نامند.

جهت بهبود شرایط و استفاده هرچه بیشتر از مشاركت مردمی بایستی در تمامی مراحل پروژه 
1- تصمیم‌گیری 2- كنش اجتماعی 3- استفاده از نتیجه حاصل و بهر‌ه‌برداری از نظرات و آراء مردم استفاده نمود. از مزایای مشارکت مردمی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- انطباق بیشتر پروژه با نیازها و خواسته‌های مردم

- حفظ ارزش‌های جامعه مورد مطالعه

- افزایش سطح آگاهی، نگرش و عملكرد عمومی مردم

- پیدایش روح همكاری در مردم

- تأمین نیروی انسانی مورد نیاز برای اجرای پروژه

- تسهیل در اجرای پروژه

- تسریع در اجرای پروژه

- صرفه‌جویی در هزینه‌های پروژه، فاز ساختمانی و فاز بهره‌برداری

- بهبود كیفیت اجرای پروژه

- استفاده كامل از پروژه در دست اجرا پس از پایان عملیات اجرایی (ساختمانی)

- سعی در نگهداری و مراقبت از پروژه‌های انجام شده

- یكی دیگر از مواردی كه در اجرای یك پروژه از اهمیت خاصی برخوردار است اطلاعات بین بخشی است و آن بدین معناست كه سازمان مجری پروژه (كارفرما) با ادارات و سازمان‌های محلی، منطقه‌ای و حتی كشوری ذیربط ارتباط نزدیك و تنگاتنگی داشته باشد.

در این زمینه بایستی طبق یك برنامه صحیح با ارگان‌های ذیربط از جمله ادارات و سازمان‌های دولتی، سازمان‌های غیردولتی و بطور كلی با ارگان‌ها و اداراتی كه به نحوی از انحاء فعالیت آن‌ها با پروژه مورد نظر همخوانی و تأثیر متقابل دارد، ارتباط برقرار نمایند.

ارتباط با این ارگان‌ها از جنبه‌های زیر سبب بهبود كیفیت، در بخش‌های گوناگون پروژه می‌گردد:

- دستیابی به اطلاعات دقیق و مدرن

- تسهیل در اجرای پروژه

- استفاده از امكانات و تجهیزات سازمان‌ها در صورت موجود بودن

- جلب مشاركت بیشتر مردم در پروژه

- تسریع در عملیات بدلیل آگاه بودن ادارات و سازمان‌ها

  -------------- ----------- -----------
صفحات
نویسندگان
برچسب ها
نظر سنجی
آیابرای نویسندگی و طراحی وتشکیل انجمن می توانید دست دوستی داده و با ماهمکاری کنید؟



دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
 ------------------------------------------

برای نمایش تصاویر گالری كلیك كنید


دریافت كد گالری عكس در وب

-------------------- -------------- --- تماس با ما ------------------------ ---------------------------
 ------------------------
weblogbartar.ir
weblogbartar.ir
------------------ -------------------------




------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
------------------------------------
-------------------------------- ------------------------------- -----------------------------

بهداشت محیط زیست

-----------------------------

بهداشت محیط زیست

------------------------------ --------------------------------
--------------------------
--------------------------------- تماس با ما ------------------------